SỰ KHÔN NGOAN PHẢI ĐƯỢC TIÊM NHIỄM, KHÔNG PHẢI TỰ LÂY

Mọi thứ đều có thể thay đổi, đó là một hy vọng có cơ sở. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết là trước hết bạn phải có được sự khôn ngoan.

“Hỡi các con, hãy nghe lời khuyên dạy của một người cha,

 Hãy chú tâm để học biết sự thông sáng;;

 Vì ta ban cho các con một đạo lý tốt lành;

 Chớ lìa bỏ lời dạy dỗ của ta.

 Khi còn thơ ấu, ta là con trai của cha ta,

 Đứa con một của mẹ ta yêu quý.

 Cha ta có dạy rằng: “Lòng con hãy ghi nhớ các lời ta;

 Hãy tuân giữ điều răn của ta, thì con sẽ được sống” (Châm Ngôn 4:1-4)

Chúng ta có thể nhận thấy Sa-lô-môn đang khát khao thu hút sự chú ý của độc giả, bởi ngay câu đầu tiên ông đã viết “hãy chú tâm”, và ông bắt đầu bằng cụm từ “Hỡi các con” (số nhiều) thay vì cách gọi thông thường “Hỡi con ta” (số ít) (Châm Ngôn 1:8) Bạn có đang muốn thoát khỏi những bế tắc trong cuộc sống? Hãy tập trung vào những gì sắp được chia sẻ dưới đây.

Sau khi khuyên nhủ người đọc phải lắng nghe lời chỉ dạy, Sa-lô-môn củng cố lời khuyên đó bằng một vài dòng tự sự về cuộc đời mình. Chúng ta như được du hành thời gian, trở về những ngày cậu bé Shlomo (Sa-lô-môn) ngồi bên bếp lửa và lắng nghe cha mình là Đa-vít hàn huyên về sự đời. Lời khuyên đáng nhớ nhất chính là: Hãy khắc cốt ghi tâm những lời ta nói (Châm Ngôn 4:4) và hãy đạt được sự khôn ngoan (Châm Ngôn 4:5). Câu chuyện nhỏ này đáng để chúng ta lưu tâm vì ít nhất hai lý do sau đây.

1. Điều này cho thấy lý do Sa-lô-môn cầu xin Đức Chúa Trời ban cho sự khôn ngoan (1 Các Vua 3:5-9) chính là vì người cha Đa-vít đã bảo ông làm như vậy.

Thật dễ để lầm tưởng rằng lời thỉnh cầu của Sa-lô-môn nảy ra một cách ngẫu hứng, cứ như thể ông đột nhiên có một phút giây xuất thần, tình cờ trùng hợp với cái đêm mà Đức Chúa Trời trao cho ông một cơ hội để đời. Nhưng không, thay vào đó, như chúng ta vừa khám phá được ở đây, Đa-vít đã rèn luyện Sa-lô-môn để sẵn sàng làm bất cứ điều gì cần thiết nhằm đạt được sự khôn ngoan. Sa-lô-môn đã ở trong tâm thế sẵn sàng để cầu xin Đức Chúa Trời điều đó. Cũng giống như Sa-lô-môn, chúng ta cần phải được dạy cách để yêu thương và tìm kiếm sự khôn ngoan; điều đó không tự nhiên mà có. Sự khôn ngoan là một “thú thưởng thức” cần được rèn luyện, được vun trồng bởi những người có những tấm gương sáng để noi theo.

2. Điều này ngụ ý rằng, nếu muốn truyền cảm hứng để người khác yêu mến sự khôn ngoan, chúng ta phải sống với sự khôn ngoan và truyền thừa nó lại, đúng như cách Đa-vít đã làm cho Sa-lô-môn.

Tôi không khẳng định rằng Đa-vít là một người hoàn hảo. Ông đã tác động đến con trai mình ở cả hai mặt: tốt (lòng yêu chuộng sự khôn ngoan) và xấu (sự mê đắm nữ sắc quá độ). Tuy nhiên, ký ức sâu đậm nhất trong lòng Sa-lô-môn chính là hành trình tìm cầu sự khôn ngoan của cha mình. Chính điều đó đã truyền cảm hứng mạnh mẽ cho ông. Để gây ảnh hưởng đến người khác, chính chúng ta cũng phải dấn thân vào cuộc kiếm tìm trí tuệ. Tình yêu với sự khôn ngoan cần được “tiêm nhiễm” (infectious) chứ không phải tự “lây lan” (contagious). Nói cách khác, nó không dễ dàng lây lan một cách hời hợt; nó đòi hỏi sự tiếp xúc gần gũi và gắn kết cá nhân để có thể truyền thụ.

Chẳng hạn, các bậc cha mẹ cần phải “thân giáo” – nói đi đôi với làm; họ nên vừa sẵn lòng học hỏi, vừa nhanh chóng nói lời xin lỗi khi lầm lỗi với con cái.

Các nhà lãnh đạo nên kể những câu chuyện tinh tế về chính cuộc đời mình để minh họa cho các tư tưởng then chốt; bởi con người thường sẽ không thực sự thấu hiểu vấn đề cho đến khi họ nhìn thấy điều đó đã tác động sâu sắc đến chính người thầy như thế nào.

Để cứu rỗi chúng ta, Đức Chúa Trời không chỉ trao xuống một hệ tư tưởng hay một cuốn luật lệ. Ngài đã giáng thế làm người và đứng vào vị trí của chúng ta, qua đó thị phạm cho chúng ta cách để sống một đời sống khôn ngoan.

Bước đầu tiên để thoát khỏi bế tắc là tìm kiếm những hình mẫu tốt lành – những người thắp lên trong bạn niềm hy vọng và hướng bạn nhìn lên Chúa Jesus như là hiện thân của sự khôn ngoan. Nếu bạn là một nhà lãnh đạo dưới bất kỳ hình thức nào, lời nói suông sẽ không bao giờ là đủ; bạn phải thể hiện một cách sống động và hữu hình sự khôn ngoan mà bạn đang mong muốn truyền đạt.

Bài viết này được đăng tải lần đầu vào năm 2013 và là một phần trong chuỗi bài nghiên cứu về sách Châm ngôn từ chương 1 đến chương 9.

Tác giả: Peter Krol

Chuyển ngữ: Đội ngũ Ba-rúc

Quan điểm của bài viết không nhất thiết phản ánh quan điểm của đội ngũ Ba-rúc.

Link bài viết gốc: https://www.knowableword.com/2025/12/12/wisdom-is-infectious-not-contagious/